{"id":3288,"date":"2022-12-10T16:17:05","date_gmt":"2022-12-10T15:17:05","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclaw.one\/?p=3288"},"modified":"2023-03-17T13:10:26","modified_gmt":"2023-03-17T12:10:26","slug":"jak-cukrownia-zamienila-mala-wies-w-prestizowa-dzielnice-wroclawia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/jak-cukrownia-zamienila-mala-wies-w-prestizowa-dzielnice-wroclawia-3288","title":{"rendered":"Jak cukrownia zamieni\u0142a ma\u0142\u0105 wie\u015b w presti\u017cow\u0105 dzielnic\u0119 Wroc\u0142awia"},"content":{"rendered":"\n<p>Obecnie Klecina to nowoczesne osiedle mieszkaniowe w jednej z najbardziej presti\u017cowych dzielnic Wroc\u0142awia, z apartamentowcami i dogodnymi po\u0142\u0105czeniami komunikacyjnymi.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym artykule na stronie internetowej <a href=\"https:\/\/wroclaw.one\/\">wroclaw.one<\/a> opowiemy, jak dzi\u0119ki cukrowni ta niewielka wie\u015b znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Wroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Ma\u0142a, ale niezale\u017cna wioska<\/h2>\n\n\n\n<p>Pierwsza pisemna wzmianka o Klecinie pochodzi z po\u0142owy XIV wieku, kiedy jej w\u0142a\u015bciciel Arnold de Reichenbach sprzeda\u0142 podwroc\u0142awsk\u0105 osad\u0119 Nikolausowi von Banz, cz\u0142onkowi kapitu\u0142y katedralnej na Wyspie Tumskiej. W dokumencie potwierdzaj\u0105cym akt Klecin\u0119 opisano jako osad\u0119 z 26 domami, karczm\u0105 i ko\u015bcio\u0142em.<\/p>\n\n\n\n<p>By\u0142o tak niemal do 1835 roku, kiedy to wroc\u0142awscy przedsi\u0119biorcy bracia Liebichowie za\u0142o\u017cyli na terenie wsi cukrowni\u0119. Da\u0142o to powa\u017cny impuls do rozwoju Kleciny. W ci\u0105gu 50 lat jej populacja wzros\u0142a 5-krotnie, liczba mieszka\u0144c\u00f3w zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 z 500 do 2500 tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>Projekt Liebich\u00f3w okaza\u0142 si\u0119 op\u0142acalny i wkr\u00f3tce bracia zacz\u0119li otrzymywa\u0107 oferty sprzeda\u017cy zak\u0142adu za du\u017ce pieni\u0105dze. W rezultacie w 1862 roku przedsi\u0119biorstwo zmieni\u0142o w\u0142a\u015bciciela. Naby\u0142 je Rudolf Scheller, znany \u015bl\u0105ski cukrownik.<\/p>\n\n\n\n<p>W kolejnych latach zak\u0142ad si\u0119 rozwija\u0142. Produkty z Kleciny by\u0142y teraz wysy\u0142ane do Skandynawii, Wielkiej Brytanii i innych kraj\u00f3w europejskich.<\/p>\n\n\n\n<p>Warto zaznaczy\u0107, \u017ce nowemu w\u0142a\u015bcicielowi przedsi\u0119biorstwa nale\u017cy si\u0119 uznanie, poniewa\u017c nie my\u015bla\u0142 tylko o zysku, ale tak\u017ce dba\u0142 o pracownik\u00f3w. Za zarobione pieni\u0105dze wybudowano w Klecinie mieszkania, wykonano kanalizacj\u0119, otwarto dom starc\u00f3w i szpital.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnocze\u015bnie jednak Klecina pozosta\u0142a wsi\u0105 \u201eniewch\u0142oni\u0119t\u0105\u201d przez Wroc\u0142aw. Wszelkie pr\u00f3by spotyka\u0142y si\u0119 z oporem w\u0142a\u015bcicieli przedsi\u0119biorstwa, kt\u00f3rzy nie zgadzali si\u0119 z planami asymilacji, gdy\u017c przyst\u0105pienie do miasta oznacza\u0142o powa\u017cny wzrost podatk\u00f3w. Kolejnym powodem do obrony \u201eniezale\u017cno\u015bci\u201d wsi by\u0142a obawa przedsi\u0119biorc\u00f3w przed utrat\u0105 ziemi, na kt\u00f3rej ros\u0142y buraki cukrowe.<\/p>\n\n\n\n<p>W efekcie zrobiono wszystko, by mieszka\u0144cy Kleciny nie \u201emarzyli\u201d o przeprowadzce do Wroc\u0142awia i nie czuli si\u0119 odci\u0119ci od cywilizacji.<\/p>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b na pocz\u0105tku XX wieku we wsi pojawi\u0142a si\u0119 kolejka w\u0105skotorowa, kt\u00f3ra przewozi\u0142a robotnik\u00f3w i surowce. W 1926 roku w Klecinie zacz\u0105\u0142 kursowa\u0107 autobus, a nast\u0119pnie tramwaj. Wie\u015b posiada\u0142a r\u00f3wnie\u017c w\u0142asn\u0105 stacj\u0119 kolejow\u0105, przez kt\u00f3r\u0105 przeje\u017cd\u017ca\u0142 poci\u0105g Wroc\u0142aw-\u015awidnica.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Jak Klecina sta\u0142a si\u0119 o\u015brodkiem przemys\u0142owym?<\/h2>\n\n\n\n<p>Otwarcie cukrowni w Klecinie w do\u015b\u0107 kr\u00f3tkim czasie przekszta\u0142ci\u0142o niewielk\u0105 osad\u0119 w o\u015brodek przemys\u0142owy. By\u0142o to szczeg\u00f3lnie widoczne w obiektach o przeznaczeniu kulturalnym i spo\u0142ecznym. W 1899 roku w Klecinie przy ul. Wa\u0142brzyska zacz\u0119\u0142y funkcjonowa\u0107 szko\u0142y dla m\u0142odzie\u017cy ewangelickiej i katolickiej. Na tej samej ulicy znajdowa\u0142a si\u0119 willa dyrektora cukrowni, sklep z delikatesami i towarami dla domu, a tak\u017ce lokale rozrywkowe.<\/p>\n\n\n\n<p>Architektoniczn\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105 Kleciny by\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki, zbudowany w 1905 roku. Obecnie w tym budynku mie\u015bci si\u0119 katolicka parafia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1937 roku w Klecinie wybudowano ko\u015bci\u00f3\u0142 katolicki. Niestety drewniany budynek nie przetrwa\u0142 i po wojnie zosta\u0142 rozebrany. Obecnie miejsce to jest ko\u0144cowym przystankiem trasy tramwajowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod koniec lat 30. rozpocz\u0119to powa\u017cn\u0105 przebudow\u0119 cukrowni, ale wojna przekre\u015bli\u0142a te plany.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1945 roku do wsi wkroczy\u0142y wojska sowieckie, a cukrownia sta\u0142a si\u0119 miejscem przetrzymywania wi\u0119\u017ani\u00f3w oraz magazynem, do kt\u00f3rego \u201ewyzwoliciele\u201d zabierali \u201eskonfiskowane\u201d mienie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Czy lepiej bez fabryki?<\/h2>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu wojny Wroc\u0142aw powr\u00f3ci\u0142 do Polski, a Klecina po\u017cegna\u0142a si\u0119 z \u201eniepodleg\u0142o\u015bci\u0105\u201d ju\u017c na zawsze i sta\u0142a si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 Wroc\u0142awia. Cukrownia wznowi\u0142a prac\u0119 w 1946 roku, ale nie zwi\u0119kszy\u0142o to popularno\u015bci nowej dzielnicy w\u015br\u00f3d mieszczan, kt\u00f3rzy przez d\u0142ugi czas uwa\u017cali j\u0105 za przest\u0119pcz\u0105 i niebezpieczn\u0105 dla \u015brodowiska.<\/p>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1500\" height=\"974\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/03\/image-9.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3289\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/03\/image-9.png 1500w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/03\/image-9-300x195.png 300w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/03\/image-9-768x499.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/03\/image-9-696x452.png 696w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/03\/image-9-1068x693.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1500px) 100vw, 1500px\" \/><\/figure><\/div>\n\n\n<p>Sytuacja z zanieczyszczeniem powietrza zmieni\u0142a si\u0119 dopiero w 1997 roku, kiedy to zak\u0142ad, kt\u00f3ry pracowa\u0142 przez ponad 150 lat, zosta\u0142 ostatecznie zamkni\u0119ty. Co wi\u0119cej, w 1999 roku, mimo protest\u00f3w historyk\u00f3w i dzia\u0142aczy obywatelskich, miejscowe w\u0142adze zburzy\u0142y budynek, pozostawiaj\u0105c 2 niewielkie budynki \u201ena pami\u0105tk\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p>M\u00f3wi si\u0119 jednak, \u017ce bez fabryki wsp\u00f3\u0142czesna Klecina wygl\u0105da lepiej &#8211; powietrze sta\u0142o si\u0119 czystsze, a \u017cycie sta\u0142o si\u0119 w tym miejscu bezpieczniejsze.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Obecnie Klecina to nowoczesne osiedle mieszkaniowe w jednej z najbardziej presti\u017cowych dzielnic Wroc\u0142awia, z apartamentowcami i dogodnymi po\u0142\u0105czeniami komunikacyjnymi. W tym artykule na stronie internetowej wroclaw.one opowiemy, jak dzi\u0119ki cukrowni ta niewielka wie\u015b znalaz\u0142a si\u0119 w granicach Wroc\u0142awia. Ma\u0142a, ale niezale\u017cna wioska Pierwsza pisemna wzmianka o Klecinie pochodzi z po\u0142owy XIV wieku, kiedy jej w\u0142a\u015bciciel [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":308,"featured_media":2197,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1165],"tags":[2395,2397,2376,2379,2374,2375,2377,2394,2396,2383],"moimportance":[78,81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3288","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","8":"tag-cukrownia","9":"tag-czy-lepiej-bez-fabryki","10":"tag-fabryki-i-produkcje","11":"tag-fabryki-w-historii-wroclawia","12":"tag-fabryki-we-wroclawiu","13":"tag-historia-fabryk","15":"tag-jak-cukrownia-zamienila-mala-wies-w-prestizowa-dzielnice-wroclawia","16":"tag-jak-klecina-stala-sie-osrodkiem-przemyslowym","17":"tag-rozwoj-biznesu","18":"moimportance-golovna-novina","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"modified_by":"zeroif","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3288","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/308"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3288"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3288\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3301,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3288\/revisions\/3301"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2197"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3288"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3288"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3288"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3288"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3288"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3288"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}