{"id":3497,"date":"2023-01-30T12:57:04","date_gmt":"2023-01-30T11:57:04","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclaw.one\/?p=3497"},"modified":"2023-04-01T19:45:02","modified_gmt":"2023-04-01T17:45:02","slug":"historia-powstania-edukacji-wroclawia-czego-uczyli-sie-i-jak-uczyli-w-szkolach-miasta-setki-lat-temu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/historia-powstania-edukacji-wroclawia-czego-uczyli-sie-i-jak-uczyli-w-szkolach-miasta-setki-lat-temu-3497","title":{"rendered":"Historia powstania edukacji Wroc\u0142awia: czego uczyli si\u0119 i jak uczyli w szko\u0142ach miasta setki lat temu"},"content":{"rendered":"\n<p>Szko\u0142y, uniwersytety, gimnazja i licea \u2014 w naszych czasach jest to norma egzystencji, kt\u00f3ra logicznie wpisuje si\u0119 w struktur\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnych spo\u0142ecze\u0144stw. W XXI wieku ucz\u0119szczanie do szko\u0142y nie jest niczym niezwyk\u0142ym. Co wi\u0119cej, edukacja dziecka jest konieczno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 osi\u0105gni\u0119cia w przysz\u0142o\u015bci sukces\u00f3w \u017cyciowych i realizacji w\u0142asnego potencja\u0142u.<\/p>\n\n\n\n<p>Ale nie zawsze tak by\u0142o. Po upadku Cesarstwa Rzymskiego Europa przetrwa\u0142a wieki &#8222;mrocznych&#8221; czas\u00f3w, kiedy edukacja systemowa nie istnia\u0142a, a pi\u015bmiennych ludzi mo\u017cna by\u0142o policzy\u0107 na palcach. Ale z czasem wszystko si\u0119 zmieni\u0142o i ju\u017c w XIII wieku we Wroc\u0142awiu mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107 skargi niezadowolonych dzieci, kt\u00f3rych rodzice rano wysy\u0142ali do szko\u0142y.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym artykule, na stronie <a href=\"https:\/\/wroclaw.one\/\">wroclaw.one<\/a>, opowiemy jak i z czego narodzi\u0142a si\u0119 edukacja we Wroc\u0142awiu i regionie<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e6c6b4fdfb\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e6c6b4fdfb\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/historia-powstania-edukacji-wroclawia-czego-uczyli-sie-i-jak-uczyli-w-szkolach-miasta-setki-lat-temu-3497\/#Poczatki_edukacji\" >Pocz\u0105tki edukacji<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/historia-powstania-edukacji-wroclawia-czego-uczyli-sie-i-jak-uczyli-w-szkolach-miasta-setki-lat-temu-3497\/#Pierwsze_biblioteki_i_szkoly_parafialne_we_Wroclawiu\" >Pierwsze biblioteki i szko\u0142y parafialne we Wroc\u0142awiu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/historia-powstania-edukacji-wroclawia-czego-uczyli-sie-i-jak-uczyli-w-szkolach-miasta-setki-lat-temu-3497\/#Czego_nauczano_w_szkolach_parafialnych\" >Czego nauczano w szko\u0142ach parafialnych<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/historia-powstania-edukacji-wroclawia-czego-uczyli-sie-i-jak-uczyli-w-szkolach-miasta-setki-lat-temu-3497\/#Zalozenie_Uniwersytetu\" >Za\u0142o\u017cenie Uniwersytetu<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/historia-powstania-edukacji-wroclawia-czego-uczyli-sie-i-jak-uczyli-w-szkolach-miasta-setki-lat-temu-3497\/#Reformacja_i_reforma_szkol\" >Reformacja i reforma szk\u00f3\u0142<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Poczatki_edukacji\"><\/span>Pocz\u0105tki edukacji<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Niewiele wiadomo o tym, sk\u0105d bierze si\u0119 wroc\u0142awska edukacja. Historycy mog\u0105 jedynie przypuszcza\u0107, \u017ce jej narodziny mia\u0142y miejsce we wczesnym \u015bredniowieczu, najprawdopodobniej w jednej z lokalnych katedr. Ko\u015bci\u00f3\u0142 by\u0142 w\u00f3wczas nie tylko organizacj\u0105 religijn\u0105, ale tak\u017ce edukacyjn\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, instytucje edukacyjne istnia\u0142y przy klasztorach \u017ce\u0144skich. Tak wi\u0119c zasady klarysek (zakon kobiet ko\u015bcio\u0142a rzymskokatolickiego) wskazuj\u0105, \u017ce bardziej utalentowane dziewcz\u0119ta maj\u0105 prawo uczy\u0107 si\u0119 od opat\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Mniej wi\u0119cej w tym samym czasie w regionie pojawi\u0142y si\u0119 pierwsze biblioteki, w kt\u00f3rych przechowywano opisy wa\u017cnych wydarze\u0144 w pa\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_biblioteki_i_szkoly_parafialne_we_Wroclawiu\"><\/span>Pierwsze biblioteki i szko\u0142y parafialne we Wroc\u0142awiu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"580\" height=\"550\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3498\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-16.png 580w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-16-300x284.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 580px) 100vw, 580px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnolegle z powstaniem szko\u0142y, we Wroc\u0142awiu rozpocz\u0119to budow\u0119 i Biblioteki Kapitulnej, w kt\u00f3rej przechowywano pierwsze roczniki i kalendarze. W ksi\u0105\u017ckach mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 unikalne w tym czasie informacje o lokalnych w\u0142adcach, na przyk\u0142ad jako ksi\u0105\u017c\u0119 Polski, Kazimierz Odnowiciel w dzieci\u0144stwie zosta\u0142 wys\u0142any na studia do szko\u0142y Katedralnej w Krakowie, a jego ojciec Mieszko II zna\u0142 \u0142acin\u0119 i grek\u0119 i studiowa\u0142 w szkole katedralnej.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak pisz\u0105 historycy, instytucja ta by\u0142a prawdziw\u0105 dum\u0105 biskup\u00f3w wroc\u0142awskich. Niestety unikatowa kolekcja ksi\u0105\u017cek zosta\u0142a utracona. W 1635 roku Szwedzi postanowili j\u0105 przej\u0105\u0107, ale statek z ksi\u0105\u017ckami uton\u0105\u0142 w rzece Odrze.<\/p>\n\n\n\n<p>Og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, w XIII wieku w Polsce zasz\u0142y znacz\u0105ce zmiany w planie edukacji. Opr\u00f3cz szk\u00f3\u0142 katedralnych i klasztornych powsta\u0142y tak\u017ce szko\u0142y parafialne. Pocz\u0105tkowo byli wy\u0142\u0105cznie religijni i zajmowali si\u0119 wychowaniem przysz\u0142ych ksi\u0119\u017cy. Dlatego ich program obejmowa\u0142 tylko gramatyk\u0119 \u0142aci\u0144sk\u0105, retoryk\u0119 i dialektyk\u0119. Ale z biegiem czasu program nauczania by\u0142 zr\u00f3\u017cnicowany. Zale\u017ca\u0142o to oczywi\u015bcie od po\u0142o\u017cenia geograficznego i mo\u017cliwo\u015bci finansowych parafian, ale stopniowo szko\u0142y dostosowywa\u0142y si\u0119 do potrzeb mieszka\u0144c\u00f3w i dzieci, kt\u00f3re tam chodzi\u0142y. W szczeg\u00f3lno\u015bci pojawi\u0142a si\u0119 potrzeba wykszta\u0142conych mieszczan, kt\u00f3rzy potrafili czyta\u0107 i pisa\u0107, poniewa\u017c rozpocz\u0119to wydawanie dokument\u00f3w w biurach ksi\u0105\u017ckowych<\/p>\n\n\n\n<p>W ten spos\u00f3b w stolicy \u015al\u0105ska, obok istniej\u0105cych instytucji \u2013 szko\u0142y katedralnej i szk\u00f3\u0142 wewn\u0119trznych przy klasztorach dominikan\u00f3w, franciszkan\u00f3w i augustian\u00f3w pustelnik\u00f3w \u2013 powsta\u0142y szko\u0142y parafialne. Pierwsza tego typu plac\u00f3wk\u0105 o\u015bwiatow\u0105 by\u0142a za\u0142o\u017cona w 1267 roku szko\u0142a przy parafii \u015bw. Marii Magdaleny.<\/p>\n\n\n\n<p>Legat papieski Gwido zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w tej sprawie do mieszczan i wezwa\u0142 dzieci mieszkaj\u0105ce poza miastem, aby j\u0105 odwiedza\u0142y. Wed\u0142ug niego studia poza murami miasta by\u0142y pe\u0142ne trudno\u015bci i niedogodno\u015bci, trudnych dr\u00f3g, w\u0105skich most\u00f3w i innych przeciwno\u015bci. W przeciwie\u0144stwie do bezpieczniejszych instytucji parafialnych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Czego_nauczano_w_szkolach_parafialnych\"><\/span>Czego nauczano w szko\u0142ach parafialnych<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1600\" height=\"800\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-17.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3501\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-17.png 1600w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-17-300x150.png 300w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-17-768x384.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-17-1536x768.png 1536w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-17-696x348.png 696w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-17-1068x534.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1600px) 100vw, 1600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1288 roku we Wroc\u0142awiu za\u0142o\u017cono szko\u0142a kolegiacka \u015bw. Krzy\u017ca, a w 1293 roku szko\u0142\u0119 parafialn\u0105 przy ko\u015bciele \u015bw. El\u017cbiety. W plac\u00f3wkach parafialnych uczono modlitwy, \u015bpiewu ko\u015bcielnego i co wa\u017cniejsze alfabetu, pisania i czytania. Co ciekawe, na pocz\u0105tku XIII wieku wi\u0119kszo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w Wroc\u0142awia by\u0142a analfabetami. Sto lat p\u00f3\u017aniej sytuacja znacznie si\u0119 zmieni\u0142a. O poprawie poziomu wykszta\u0142cenia \u015bwiadczy wzrost liczby pisemnych dokument\u00f3w i r\u00f3\u017cnych inskrypcji w miejscach publicznych, kt\u00f3re pozostawili po sobie mieszczanie.<\/p>\n\n\n\n<p>Szko\u0142y parafialne by\u0142y finansowane z r\u00f3\u017cnych \u017ar\u00f3de\u0142. Koszty pokrywa\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142, rodzice cz\u0119\u015bciowo pomagali finansami, a Rada Miejska remontowa\u0142a pomieszczenia. Wysi\u0142ki spo\u0142ecze\u0144stwa si\u0119 op\u0142aci\u0142y. Przede wszystkim umiej\u0119tno\u015b\u0107 czytania i pisania pomaga\u0142a w handlu i zach\u0119ca\u0142a ludzi do kontynuowania edukacji \u2014 wst\u0119pu na europejskie uniwersytety.<\/p>\n\n\n\n<p>W tym czasie \u015al\u0105sk znajdowa\u0142 si\u0119 ju\u017c pod kontrol\u0105 czesk\u0105, ale wi\u0119kszo\u015b\u0107 student\u00f3w nadal podr\u00f3\u017cowa\u0142a na studia wy\u017csze do Krakowa. Do roku 1510 na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim studiowa\u0142o 400 student\u00f3w z Wroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Zalozenie_Uniwersytetu\"><\/span>Za\u0142o\u017cenie Uniwersytetu<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W\u0142asny uniwersytet by\u0142 potrzebny mieszka\u0144com Wroc\u0142awia, poniewa\u017c zagraniczne uczelnie by\u0142y dost\u0119pne tylko dla elit. Inicjatorami tego projektu, na prze\u0142omie XIV i XV wieku, byli sekretarz Rady Miejskiej Gregor Marenberg i radny Hans Haunold. To oni udali si\u0119 do kr\u00f3la w 1505 roku, aby ten wyrazi\u0142 zgod\u0119 na za\u0142o\u017cenie uczelni. 20 lipca 1505 kr\u00f3l Czech i W\u0119gier W\u0142adys\u0142aw Jagiello\u0144czyk podpisa\u0142 ustaw\u0119 o za\u0142o\u017ceniu Gimnazjum w Budzie. Kr\u00f3l wyja\u015bni\u0142 co go poci\u0105ga\u0142o w tym pomy\u015ble. Wed\u0142ug niego, dla pomy\u015blnego rozwoju religii chrze\u015bcija\u0144skiej, chwa\u0142y i wywy\u017cszenia kr\u00f3lestwa i samej korony, potrzebny jest Uniwersytet. Instytucja mia\u0142a zatrudnia\u0107 profesor\u00f3w, kt\u00f3rzy nauczali zasad teologii i kanonicznego prawa cesarskiego, a tak\u017ce filozofii, medycyny, gramatyki, dialektyki, retoryki, poetyki, arytmetyki i tym podobnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Historycy spieraj\u0105 si\u0119, dlaczego papie\u017c Juliusz II nie wyrazi\u0142 zgody na budow\u0119 instytucji. Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce uniwersytet mia\u0142 by\u0107 utrzymywany ze \u015brodk\u00f3w duchowie\u0144stwa, co mog\u0142o obni\u017cy\u0107 dochody Ko\u015bcio\u0142a. Inni uwa\u017caj\u0105, \u017ce zgod\u0119 udaremnili krakowscy profesorowie, kt\u00f3rzy wystrzegali si\u0119 konkurencji. Tak czy inaczej, ale ten pomys\u0142 pozosta\u0142 na papierze i o wy\u017cszej instytucji we Wroc\u0142awiu zapomniano na d\u0142ugie lata.<\/p>\n\n\n\n<p>A radni w magistracie podj\u0119li bardziej realistyczny projekt, a mianowicie reformacj\u0119 szk\u00f3\u0142.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Reformacja_i_reforma_szkol\"><\/span>Reformacja i reforma szk\u00f3\u0142<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"720\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-18.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3504\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-18.png 1200w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-18-300x180.png 300w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-18-768x461.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-18-696x418.png 696w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-18-1068x641.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Mieszczanie wroc\u0142awscy masowo przy\u0142\u0105czyli si\u0119 do ruchu reformacyjnego. W 1523 roku rozpocz\u0119to nabo\u017ce\u0144stwa protestanckie w ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny, a dwa lata p\u00f3\u017aniej ewangelicy przej\u0119li ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. El\u017cbiety. Proboszczem tego ko\u015bcio\u0142a w tym samym roku zosta\u0142 Andrzej Winkler. I to on rozpocz\u0105\u0142 gruntown\u0105 reform\u0119 edukacji. W szko\u0142ach parafialnych uczniowie zacz\u0119li uczy\u0107 si\u0119 j\u0119zyk\u00f3w klasycznych i element\u00f3w nauk przyrodniczych.<\/p>\n\n\n\n<p>Winkler nie do\u017cy\u0142 czasu, kiedy jego wysi\u0142ki zosta\u0142y docenione. To w\u0142a\u015bnie za panowania jego nast\u0119pcy Piotra Vicentiusa szko\u0142a przy ko\u015bciele \u015bw. El\u017cbiety osi\u0105gn\u0119\u0142a status gimnazjum. Drugi obiekt we Wroc\u0142awiu, szko\u0142a przy ko\u015bciele \u015bw. Marii Magdaleny, status gimnazjum uzyska\u0142a p\u00f3\u017aniej, w 1643 roku. Jednak oba zak\u0142ady szybko sta\u0142y si\u0119 bardzo popularne na \u015al\u0105sku.<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo Nie najlepszych warunk\u00f3w mieszkaniowych, pocz\u0105tkowo ucz\u0119szcza\u0142o do nich 400 uczni\u00f3w, a w XVII wieku ich liczba wzros\u0142a do 800. M\u00f3wi si\u0119, \u017ce ka\u017cdy, kto wychodzi\u0142 z mur\u00f3w Wroc\u0142awskich gimnazj\u00f3w, m\u00f3g\u0142 podj\u0105\u0107 ka\u017cd\u0105 prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei Rada Miejska Wroc\u0142awia popar\u0142a ten ruch. W\u0142adze powierzy\u0142y funkcje radnych najwybitniejszym przedstawicielom wroc\u0142awskiej reformacji, a w 1542 roku za\u0142o\u017cy\u0142y specjaln\u0105 kancelari\u0119 szkoln\u0105, kt\u00f3rej zadaniem by\u0142o nadzorowanie finans\u00f3w plac\u00f3wek o\u015bwiatowych przekazanych miastu.<\/p>\n\n\n\n<p>Setki lat p\u00f3\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, \u017ce up\u00f3r i wysi\u0142ek przynios\u0142y dobre rezultaty. \u00d3wczesna praca sta\u0142a si\u0119 podstaw\u0105 rozwoju polskiej o\u015bwiaty, a wsp\u00f3\u0142czesny Wroc\u0142aw w dzisiejszych czasach szczyci si\u0119 licznymi plac\u00f3wkami o\u015bwiatowymi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Szko\u0142y, uniwersytety, gimnazja i licea \u2014 w naszych czasach jest to norma egzystencji, kt\u00f3ra logicznie wpisuje si\u0119 w struktur\u0119 wsp\u00f3\u0142czesnych spo\u0142ecze\u0144stw. W XXI wieku ucz\u0119szczanie do szko\u0142y nie jest niczym niezwyk\u0142ym. Co wi\u0119cej, edukacja dziecka jest konieczno\u015bci\u0105, kt\u00f3ra daje mo\u017cliwo\u015b\u0107 osi\u0105gni\u0119cia w przysz\u0142o\u015bci sukces\u00f3w \u017cyciowych i realizacji w\u0142asnego potencja\u0142u. Ale nie zawsze tak by\u0142o. Po [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":319,"featured_media":3071,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[2441,2523,2520,2507,2519,2493,2492,2522,2521,2525,2435,2494,2495,2436,2524],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-3497","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-ciekawostki-o-znanych-ludziach","9":"tag-czego-nauczano-w-szkolach-parafialnych","10":"tag-czego-uczyli-sie-i-jak-uczyli-w-szkolach-miasta-setki-lat-temu","11":"tag-historia-naukowca","12":"tag-historia-powstania-edukacji-wroclawia","13":"tag-historia-szkol","14":"tag-oswiata-we-wroclawiu","15":"tag-pierwsze-biblioteki-i-szkoly-parafialne-we-wroclawiu","16":"tag-poczatki-edukacji","17":"tag-reformacja-i-reforma-szkol","18":"tag-slawni-ludzie","19":"tag-slynne-wroclawskie-szkoly","20":"tag-szkoly-i-oswiate","21":"tag-wroclawianie","22":"tag-zalozenie-uniwersytetu","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3497","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/319"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3497"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3497\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3507,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3497\/revisions\/3507"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3071"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3497"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3497"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3497"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3497"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3497"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3497"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}