Jak odbudowano fundusz ksi\u0105\u017ckowy Biblioteki Miejskiej<\/h2>\n\n\n\n
Mieszka\u0144cy zrujnowanego Wroc\u0142awia w 1945 roku z pewno\u015bci\u0105 mieli wa\u017cniejsze zaj\u0119cia ni\u017c czytanie. Jednak gdy sytuacja nieco si\u0119 ustabilizowa\u0142a, w\u0142adze zastanawia\u0142y si\u0119 nad poziomem kulturowym mieszka\u0144c\u00f3w miast pozbawionych ksi\u0105\u017cek i okresowego druku i do\u0142o\u017cy\u0142y wszelkich stara\u0144, aby rozwi\u0105za\u0107 ten problem.<\/p>\n\n\n\n
Miejska Biblioteka Publiczna (obecnie Dolno\u015bl\u0105ska Biblioteka Publiczna) sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z pierwszych instytucji, kt\u00f3re trzeba by\u0142o odbudowa\u0107. Zauwa\u017c, \u017ce dom na rynku, gdzie w\u00f3wczas mie\u015bci\u0142a si\u0119 biblioteka, przyj\u0105\u0142 pierwszych czytelnik\u00f3w ju\u017c 16 pa\u017adziernika 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n
W kolejnych latach status biblioteki zmienia\u0142 si\u0119 wielokrotnie. Tak wi\u0119c w 1947 roku sta\u0142a si\u0119 Wojew\u00f3dzk\u0105 Bibliotek\u0105 Publiczn\u0105, a w 1978 roku otrzyma\u0142a status naukowej. Od 2006 r. Jest to Dolno\u015bl\u0105ska Biblioteka Publiczna im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Tadeusza Mikulskiego, co powinno podkre\u015bla\u0107 silne po\u0142\u0105czenie Wroc\u0142awia z regionem.<\/p>\n\n\n\n
Wtedy te\u017c g\u0142\u00f3wnym problemem nowej biblioteki sta\u0142 si\u0119 deficyt ksi\u0105\u017cek, gdy\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 zasob\u00f3w ksi\u0105\u017ckowych nale\u017c\u0105cych przed wojn\u0105 do Biblioteki Uniwersyteckiej sp\u0142on\u0119\u0142a w czasie nalot\u00f3w, w maju 1945 roku.<\/p>\n\n\n\n
Na wie\u015b\u0107 o zagini\u0119ciu zbior\u00f3w, pierwszy prezydent Wroc\u0142awia Boles\u0142aw Drobner 11 maja 1945 roku postanowi\u0142 przekaza\u0107 resztki jej ocala\u0142ego archiwum przysz\u0142ej Bibliotece Miejskiej. Oficjalnie to odby\u0142o si\u0119 w 1946 roku. Do tego czasu katalog biblioteki miejskiej liczy\u0142 ju\u017c oko\u0142o 400 000 wolumin\u00f3w, w tym 5300 r\u0119kopis\u00f3w, 600 ksi\u0105\u017cek staroruskich, 32 000 druk\u00f3w okoliczno\u015bciowych i 20 000 map, obraz\u00f3w i portret\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
R\u00f3wnocze\u015bnie z inicjatyw\u0105 w\u0142adz, spo\u0142ecze\u0144stwo Wroc\u0142awia podj\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c starania o rewitalizacj\u0119 funduszu bibliotecznego. Z inicjatywy profesora Stanis\u0142awa Kulczy\u0144skiego powo\u0142ano zesp\u00f3\u0142 ratuj\u0105cy zbiory biblioteczne pozostaj\u0105ce w mie\u015bcie. Wolontariusze szukali ocala\u0142ych zbior\u00f3w ukrytych w czasie wojny na terenie Dolnego \u015al\u0105ska, wydobywali je za wszelk\u0105 cen\u0119 i wysy\u0142ali do Wroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n
Jednocze\u015bnie g\u0142\u00f3wne nadzieje pok\u0142adano nie na pozosta\u0142o\u015bci prywatnych zbior\u00f3w ksi\u0105\u017cek, ale na odrodzenie druku ksi\u0105\u017cek we wroc\u0142awskich drukarniach.<\/p>\n\n\n\n
Pierwsza polska ksi\u0105\u017cka na powojennym Dolnym \u015al\u0105sku<\/h2>\n\n\n\n
Trzeba powiedzie\u0107, \u017ce publiczne zapotrzebowanie na polskie ksi\u0105\u017cki w pierwszych latach powojennych by\u0142o niewiarygodne. Tadeusz Mikulski wspomina\u0142, \u017ce o ksi\u0105\u017ck\u0119 polsk\u0105 we Wroc\u0142awiu by\u0142o nier\u00f3wnie trudniej ni\u017c np. o pi\u0119kn\u0105 will\u0119 bez drzwi i okien.<\/p>\n\n\n\n
Polscy drukarze znale\u017ali si\u0119 w\u015br\u00f3d pierwszych osadnik\u00f3w, kt\u00f3rzy przybyli do Wroc\u0142awia 9 maja 1945 roku i pomimo trudno\u015bci (zniszczone budynki, zniszczony sprz\u0119t, brak pr\u0105du) zacz\u0119li wydawa\u0107 polskie gazety i czasopisma. A potem przysz\u0142a kolej na ksi\u0105\u017cki. Niestety, teraz ju\u017c trudno dok\u0142adnie ustali\u0107, jaka by\u0142a pierwsza ksi\u0105\u017cka w j\u0119zyku polskim po wojnie.<\/p>\n\n\n\n
Przez d\u0142ugi czas za takie uwa\u017cano dzie\u0142o „M\u00f3zg” Iwana P. Paw\u0142owa, opublikowane w Drukarstwie polskim na Dolnym \u015al\u0105sku, w 1946 roku pod wzgl\u0119dem tre\u015bci by\u0142 to zbi\u00f3r opowiada\u0144 fabularnych przygotowanych z okazji pierwszej rocznicy powstania Zwi\u0105zku Zawodowego Pracownik\u00f3w Przemys\u0142u Poligraficznego Okr\u0119gu Wroc\u0142awskiego.<\/p>\n\n\n\n
Jednocze\u015bnie dok\u0142adna analiza ksi\u0105\u017cki przez specjalist\u00f3w wykaza\u0142a, \u017ce wydanie zosta\u0142o wydrukowane na przedwojennych matrycach i jest dok\u0142adnym powt\u00f3rzeniem wydania biblioteki „Mathesis Polskiej”, wi\u0119c istniej\u0105 powa\u017cne w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce jest to pierwsza polska ksi\u0105\u017cka we Wroc\u0142awiu.<\/p>\n\n\n\n
Na szcz\u0119\u015bcie problem pierwsze\u0144stwa rozwi\u0105za\u0142 wydany w 1971 roku wroc\u0142awski kalendarz, w kt\u00f3rym napisano, \u017ce tak\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105 by\u0142a „Plac\u00f3wka” Boles\u0142awa Prusa. Publikacj\u0119 przygotowa\u0142a we wrze\u015bniu 1945 roku grupa nauczycieli Szko\u0142y Podstawowej nr 1 przy ul. Nowowiejskiej, w celu zapewnienia uczniom pomocy dydaktycznych. Opr\u00f3cz tej ksi\u0105\u017cki ukaza\u0142y si\u0119 tak\u017ce „Janka Muzykanta” Henryka Sienkiewicza oraz „Nasz\u0105 szkap\u0119” Marii Konopnickiej.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie trzeba doprecyzowa\u0107. Przewodnik bibliograficzny (Urz\u0119dowy wykaz druk\u00f3w wydanych w Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej 1944\u20121947) wymienia instytucj\u0119 z odpowiednim opisem: \u201eWroc\u0142aw 1946. Ksi\u0105\u017cnica Sp\u00f3\u0142dz. ZNP (Druk. Pa\u0144stw., \u015awidnica […]). Szko\u0142a Dolno\u015bl\u0105ska. Biblioteczka dla M\u0142odzie\u017cy Szk\u00f3\u0142 Powszechnych, 3\u201d. Wi\u0119c je\u015bli obiekt zosta\u0142 oznaczony cyfr\u0105 3, to jakie prace zosta\u0142y oznaczone cyframi 1 i 2? Ponadto wydanie zosta\u0142o wydrukowane w \u015awidnicy w 1946 roku, co pozwala w\u0105tpi\u0107, \u017ce inny druk powsta\u0142 wcze\u015bniej w innym Dolno\u015bl\u0105skim mie\u015bcie, np. w stolicy regionu \u2014 Wroc\u0142awiu. Odpowied\u017a mo\u017cna znale\u017a\u0107 w tym samym katalogu bibliograficznym: numerem 1 oznaczono ksi\u0105\u017ck\u0119 Janko Muzykant Henryka Sienkiewicza: \u201eWroc\u0142aw 1945, Drukarnia Uniwersytetu Wroc\u0142awskiego\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" W czasie II wojny \u015bwiatowej i po jej zako\u0144czeniu ksi\u0105\u017cki odgrywa\u0142y nie tylko swoj\u0105 rol\u0119 edukacyjn\u0105, ale tak\u017ce by\u0142y rodzajem lek\u00f3w przeciwdepresyjnych, kt\u00f3re pozwala\u0142y na chwil\u0119 zapomnie\u0107 o brutalnej rzeczywisto\u015bci. By\u0107 mo\u017ce dlatego otwarcie 16 pa\u017adziernika 1945 roku Biblioteki Miejskiej we Wroc\u0142awiu sta\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bnym wydarzeniem spo\u0142ecznym. W tym artykule, na stronie wroclaw.one, opowiemy, jak […]<\/p>\n","protected":false},"author":319,"featured_media":3160,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167],"tags":[2532,2531,2536,2535,2534,2537,2530,2538,2497,2435],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[83],"class_list":{"0":"post-3519","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-education","8":"tag-ciekawostki-o-edukacji","9":"tag-historia-edukacji","10":"tag-historia-pierwszej-biblioteki","11":"tag-historia-pierwszej-biblioteki-i-drukarni","12":"tag-historia-pierwszej-biblioteki-i-drukarni-w-powojennym-wroclawiu","13":"tag-jak-odbudowano-fundusz-ksiazkowy-biblioteki-miejskiej","14":"tag-ksztaltowanie-szkolnictwa-we-wroclawiu","15":"tag-pierwsza-polska-ksiazka-na-powojennym-dolnym-slasku","16":"tag-placowki-oswiatowe-wroclawia","17":"tag-slawni-ludzie","18":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3519","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/319"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3519"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3519\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4071,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3519\/revisions\/4071"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3160"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3519"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3519"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3519"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3519"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3519"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3519"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2023\/04\/image-22.png\")
<\/figure>\n\n\n\n