{"id":6545,"date":"2025-02-21T00:09:03","date_gmt":"2025-02-20T23:09:03","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclaw.one\/?p=6545"},"modified":"2025-03-11T23:54:14","modified_gmt":"2025-03-11T22:54:14","slug":"edukacja-szkolna-we-wroclawiu-w-czasach-prl-jak-wplywali-na-nia-komunisci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/edukacja-szkolna-we-wroclawiu-w-czasach-prl-jak-wplywali-na-nia-komunisci-6545","title":{"rendered":"Edukacja szkolna we Wroc\u0142awiu w czasach PRL: jak wp\u0142ywali na ni\u0105 komuni\u015bci?"},"content":{"rendered":"\n<p>Czasy PRL-u wspominane s\u0105 przez starszych wroc\u0142awian jako okres trud\u00f3w, propagandowych k\u0142amstw i kar cielesnych. Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone na niesprawiedliwo\u015b\u0107 by\u0142y dzieci, kt\u00f3re nie potrafi\u0142y uchroni\u0107 si\u0119 przed zn\u0119caniem. Naoczni \u015bwiadkowie z naszego regionu wspominaj\u0105, \u017ce szkolna rzeczywisto\u015b\u0107 cz\u0119sto przypomina\u0142a koloni\u0119 karn\u0105. W kolejnym wpisie na <a href=\"https:\/\/wroclaw.one\/\">wroclaw.one<\/a> opowiemy, jak wygl\u0105da\u0142a edukacja szkolna w PRL i jak wp\u0142yn\u0119\u0142a na pokolenie, kt\u00f3re j\u0105 prze\u017cy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e52d1850f1\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a2e52d1850f1\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/edukacja-szkolna-we-wroclawiu-w-czasach-prl-jak-wplywali-na-nia-komunisci-6545\/#Kary_cielesne_w_szkolach_PRL_wspomnienia_swiadkow\" >Kary cielesne w szko\u0142ach PRL: wspomnienia \u015bwiadk\u00f3w<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/edukacja-szkolna-we-wroclawiu-w-czasach-prl-jak-wplywali-na-nia-komunisci-6545\/#Wroclawskie_szkoly_w_latach_50_i_60_XX_wieku_popularne_narzedzia_torturowania_nieposlusznych\" >Wroc\u0142awskie szko\u0142y w latach 50. i 60. XX wieku: popularne narz\u0119dzia torturowania niepos\u0142usznych<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/edukacja-szkolna-we-wroclawiu-w-czasach-prl-jak-wplywali-na-nia-komunisci-6545\/#Edukacja_szkolna_w_PRL_w_latach_70_i_80_prawdziwy_cel_wskaznika\" >Edukacja szkolna w PRL w latach 70. i 80.: prawdziwy cel wska\u017anika<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/edukacja-szkolna-we-wroclawiu-w-czasach-prl-jak-wplywali-na-nia-komunisci-6545\/#Dress_code_atrybuty_i_propaganda_w_PRL-owskim_szkolnictwie\" >Dress code, atrybuty i propaganda w PRL-owskim szkolnictwie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/eternal\/edukacja-szkolna-we-wroclawiu-w-czasach-prl-jak-wplywali-na-nia-komunisci-6545\/#Szkolnictwo_w_PRL_na_przykladzie_szkoly_nr_45\" >Szkolnictwo w PRL na przyk\u0142adzie szko\u0142y nr 45<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kary_cielesne_w_szkolach_PRL_wspomnienia_swiadkow\"><\/span>Kary cielesne w szko\u0142ach PRL: wspomnienia \u015bwiadk\u00f3w<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Klapsy i inne formy kar cielesnych by\u0142y stosowane przez rodzic\u00f3w i nauczycieli od czas\u00f3w staro\u017cytnych. Na przyk\u0142ad, istnieje wiele relacji na ten temat ze \u015bredniowiecza. W XIX wieku kary cielesne by\u0142y r\u00f3wnie\u017c szeroko stosowane w Polsce, poniewa\u017c uwa\u017cano, \u017ce dyscypliny nie mo\u017cna osi\u0105gn\u0105\u0107 w \u017caden inny spos\u00f3b. W latach sze\u015b\u0107dziesi\u0105tych i siedemdziesi\u0105tych XIX wieku w\u0142adze kontroluj\u0105ce ziemie polskie znios\u0142y je w ramach reform edukacyjnych, jednak w po\u0142owie XX wieku komuni\u015bci przywr\u00f3cili bicie jako metod\u0119 wychowawcz\u0105, w tym we Wroc\u0142awiu, kt\u00f3ry powr\u00f3ci\u0142 pod jurysdykcj\u0119 Warszawy w drugiej po\u0142owie lat 40. XX wieku.<\/p>\n\n\n\n<p>Arsena\u0142 kar cielesnych stosowanych w szko\u0142ach w czasach PRL by\u0142 do\u015b\u0107 szeroki. Nie ogranicza\u0142 si\u0119 do symbolicznego klapsa w ty\u0142 g\u0142owy czy lekkiego uderzenia linijk\u0105 po r\u0119kach, bo niekt\u00f3rzy nauczyciele dos\u0142ownie rozkoszowali si\u0119 swoj\u0105 w\u0142adz\u0105 nad bezbronnymi dzie\u0107mi. Byli te\u017c nauczyciele o bardziej szlachetnych pogl\u0105dach, kt\u00f3rzy aktywnie walczyli o zmiany, ale inni w pe\u0142ni popierali ideologi\u0119 poni\u017cania, o czym wspominaj\u0105 w<a href=\"https:\/\/wroclaw.naszemiasto.pl\/szkolne-metody-wychowawcze-w-prl-obfitowaly-w-przemoc-i\/ar\/c5-9720489\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> tym<\/a> artykule naoczni \u015bwiadkowie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Wroclawskie_szkoly_w_latach_50_i_60_XX_wieku_popularne_narzedzia_torturowania_nieposlusznych\"><\/span>Wroc\u0142awskie szko\u0142y w latach 50. i 60. XX wieku: popularne narz\u0119dzia torturowania niepos\u0142usznych<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"599\" height=\"389\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-5.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6546\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-5.png 599w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-5-300x195.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 599px) 100vw, 599px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Uczennica wroc\u0142awskiej szko\u0142y z 1963 r. wspomina, \u017ce jedna z nauczycielek lubi\u0142a bi\u0107 dzieci, kt\u00f3re uzna\u0142a za winne, drewnianym pi\u00f3rnikiem po r\u0119kach. Uderza\u0142a nim z tak\u0105 si\u0142\u0105, \u017ce m\u00f3g\u0142 si\u0119 po\u0142ama\u0107 na kawa\u0142ki. Ciekawe jednak, \u017ce dzieci potulnie wyci\u0105ga\u0142y r\u0119ce. Niekt\u00f3re dr\u017ca\u0142y ze strachu, inne po cichu tego nienawidzi\u0142y, ale przemoc by\u0142a powszechna nawet w domu, wi\u0119c dzieci nie mia\u0142y nikogo, u kogo mog\u0142yby szuka\u0107 ochrony. Po prostu musia\u0142y to znosi\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p>Nauczyciele nie mieli \u017cadnych specjalnych narz\u0119dzi do bicia, ale w chwilach szczeg\u00f3lnego gniewu si\u0119gali po pierwsze dost\u0119pne przedmioty \u2013 wska\u017aniki, ksi\u0105\u017cki, linijki. Stawiali te\u017c winowajc\u00f3w na workach z grochem.<\/p>\n\n\n\n<p>Inny ucze\u0144, kt\u00f3ry uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 w 1965 roku, z przera\u017ceniem wspomina nauczyciela matematyki, kt\u00f3ry mia\u0142 ogromn\u0105 drewnian\u0105 linijk\u0119. Nawet za krzywo zawi\u0105zany fartuch, nie m\u00f3wi\u0105c ju\u017c o czym\u015b powa\u017cniejszym, mo\u017cna by\u0142o dosta\u0107 po palcach, czasem tak mocno, \u017ce r\u0119ce bola\u0142y jeszcze przez godzin\u0119. Nawet podczas przerw trzeba by\u0142o chodzi\u0107 parami w k\u00f3\u0142ku w ciszy i nie wolno by\u0142o wychodzi\u0107 z szeregu. Nauczycielka chodzi\u0142a obok po korytarzu, kontroluj\u0105c to.<\/p>\n\n\n\n<p>Absolwentka z 1971 roku wspomina\u0142a traum\u0119 z dzieci\u0144stwa \u2013 pierwsz\u0105 klas\u0119 szko\u0142y podstawowej. Nauczycielka bi\u0142a drewnianym ko\u0142kiem tych, kt\u00f3rzy nie chcieli sta\u0107 prosto podczas zbi\u00f3rki po dzwonku przed klas\u0105. To by\u0142 szok dla dziewczynki, kt\u00f3rej matka, b\u0119d\u0105ca nauczycielk\u0105 j\u0119zyka polskiego, nie by\u0142a osob\u0105 agresywn\u0105. Krzycza\u0142a, \u017ce nie wr\u00f3ci do klasy.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak wida\u0107, panowa\u0142o powszechne przekonanie, \u017ce bez bicia nie ma dyscypliny i pos\u0142usze\u0144stwa. I nawet jakiekolwiek gesty samoobrony by\u0142y dzieciom zabronione.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Edukacja_szkolna_w_PRL_w_latach_70_i_80_prawdziwy_cel_wskaznika\"><\/span>Edukacja szkolna w PRL w latach 70. i 80.: prawdziwy cel wska\u017anika<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"600\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-6.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6549\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-6.png 1200w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-6-300x150.png 300w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-6-768x384.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-6-696x348.png 696w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-6-1068x534.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wroc\u0142aw w latach 70. i 80. ubieg\u0142ego wieku. Nauczycielka geografii korzysta ze wska\u017anika na wszelkie sposoby \u2013 nie tylko do wskazywania w\u0142a\u015bciwego miejsca na mapie czy globusie, ale tak\u017ce jako kij do uderzania w d\u0142onie czy po\u015bladki. Pewnego razu uderzy\u0142a wysokiego ch\u0142opaka (prawie dwa metry wzrostu) w plecy tak mocno, \u017ce wska\u017anik si\u0119 z\u0142ama\u0142. Ch\u0142opak chwyci\u0142 kawa\u0142ek wska\u017anika, kt\u00f3ry nauczycielka wci\u0105\u017c trzyma\u0142a, i lekko j\u0105 odepchn\u0105\u0142. Nast\u0119pnie nauczycielka pr\u00f3bowa\u0142a wywo\u0142a\u0107 skandal, oskar\u017caj\u0105c ucznia o przemoc wobec niej. Administracja szko\u0142y zbada\u0142a sytuacj\u0119, przeprowadzaj\u0105c przes\u0142uchania.<\/p>\n\n\n\n<p>Uczniowie z Wroc\u0142awia wspominaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne rodzaje upokorze\u0144 w szkole w czasach PRL. W szczeg\u00f3lno\u015bci powszechne by\u0142y kary takie jak o\u015bla \u0142awka, stanie w k\u0105cie lub na kolanach. Metody te uderza\u0142y w godno\u015b\u0107 cz\u0142owieka i powodowa\u0142y problemy z pewno\u015bci\u0105 siebie. Pozosta\u0142o\u015bci tego zjawiska mo\u017cna by\u0142o zaobserwowa\u0107 nawet w latach 90., poniewa\u017c mentalno\u015b\u0107 nauczycieli starej szko\u0142y zmienia\u0142a si\u0119 bardzo powoli.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Dress_code_atrybuty_i_propaganda_w_PRL-owskim_szkolnictwie\"><\/span>Dress code, atrybuty i propaganda w PRL-owskim szkolnictwie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"602\" height=\"498\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-7.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6552\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-7.png 602w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-7-300x248.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 602px) 100vw, 602px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Inna <a href=\"https:\/\/www.wroclaw.pl\/dla-mieszkanca\/z-workiem-na-kapcie-i-z-tarcza-jak-wspominacie-szkole-w-okresie-prl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">wroc\u0142awska witryna<\/a> przypomina o dress code w PRL-owskich szko\u0142ach, atrybutach i ideologii, kt\u00f3r\u0105 promowali nauczyciele. Przyk\u0142adowo, wszyscy uczniowie musieli mie\u0107 plecaki i buty na zmian\u0119, a dziewczynki kokardki i fartuszki. To kolejne elementy szkolnictwa w PRL, kt\u00f3re wroc\u0142awianie wspominaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Zbi\u00f3rki i uroczysto\u015bci szkolne \u2013 oficjalne wydarzenia, cz\u0119sto o zabarwieniu ideologicznym, podczas kt\u00f3rych uczniowie ustawiali si\u0119 w szeregu i wyg\u0142aszali patriotyczne przem\u00f3wienia.<\/li>\n\n\n\n<li>Lekcje w ka\u017cd\u0105 sobot\u0119 \u2013 do lat 70. obowi\u0105zywa\u0142 6-dniowy dzie\u0144 nauki.<\/li>\n\n\n\n<li>Szkolne kasy oszcz\u0119dno\u015bci \u2013 program, kt\u00f3ry mia\u0142 nauczy\u0107 dzieci oszcz\u0119dzania pieni\u0119dzy.<\/li>\n\n\n\n<li>Kapry\u015bna moda szkolna \u2013 cz\u0119ste zmiany popularnych w\u015br\u00f3d uczni\u00f3w ubra\u0144, fryzur czy dodatk\u00f3w.<\/li>\n\n\n\n<li>Skoki przez gum\u0119 \u2013 popularna gra, w kt\u00f3r\u0105 najcz\u0119\u015bciej gra\u0142y dziewcz\u0119ta.<\/li>\n\n\n\n<li>Zbieranie makulatury \u2013 klasy rywalizowa\u0142y o to, kto przyniesie najwi\u0119cej papieru do recyklingu. Czasami ofiar\u0105 pada\u0142y deficytowe ksi\u0105\u017cki telefoniczne.<\/li>\n\n\n\n<li>Wywieszanie na szkolnych murach hase\u0142 propagandowych gloryfikuj\u0105cych ustr\u00f3j socjalistyczny.<\/li>\n\n\n\n<li>Obowi\u0105zkowe lekcje j\u0119zyka rosyjskiego.<\/li>\n\n\n\n<li>Szkolne sto\u0142\u00f3wki cz\u0119sto mia\u0142y w menu tanie jedzenie, takie jak mortadela i p\u0142ynna galaretka na deser.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Szczepienia, wizyty u dentysty i wsp\u00f3lne wa\u017cenie r\u00f3wnie\u017c budz\u0105 emocje. Wiele atrybut\u00f3w ucznia zmienia\u0142o si\u0119 wraz z post\u0119pem: ka\u0142amarze, potem pi\u00f3rniki z przyborami odpowiadaj\u0105cymi wymogom czas\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W latach 80. fartuchy szkolne w PRL by\u0142y wykonane z materia\u0142\u00f3w syntetycznych, kt\u00f3re mia\u0142y nisk\u0105 przepuszczalno\u015b\u0107 powietrza, przez co uczniowie bardzo si\u0119 pocili. By\u0142o to co\u015b w rodzaju nylonu lub poliestru, wi\u0119c czasami materia\u0142 nazywano plastikiem.<\/p>\n\n\n\n<p>Powszechne by\u0142y r\u00f3wnie\u017c tarcze \u2013 emblematy z numerem szko\u0142y, kt\u00f3re uczniowie musieli nosi\u0107 na lewym r\u0119kawie. Zazwyczaj by\u0142y one przyszyte, ale niekt\u00f3rzy uczniowie byli sprytni i przypinali je szpilk\u0105, aby zdj\u0105\u0107 je w godzinach pozaszkolnych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Szkolnictwo_w_PRL_na_przykladzie_szkoly_nr_45\"><\/span>Szkolnictwo w PRL na przyk\u0142adzie szko\u0142y nr 45<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"931\" height=\"491\" src=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-8.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-6555\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-8.png 931w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-8-300x158.png 300w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-8-768x405.png 768w, https:\/\/cdn.wroclaw.one\/wp-content\/uploads\/sites\/42\/2025\/03\/image-8-696x367.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 931px) 100vw, 931px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Po II wojnie \u015bwiatowej, w trakcie<a href=\"https:\/\/wroclawyes.eu\/ru\/eternal\/vosstanovlenie-vroczlava-posle-vtoroj-mirovoj\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"> odbudowy<\/a> miasta, we Wroc\u0142awiu rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 zakrojona na szerok\u0105 skal\u0119 reorganizacja szkolnictwa. Stolica Dolnego \u015al\u0105ska potrzebowa\u0142a nowych plac\u00f3wek o\u015bwiatowych dla ludno\u015bci polskoj\u0119zycznej. Przyjrzyjmy si\u0119 przyk\u0142adowi szko\u0142y nr 45, kt\u00f3ra zosta\u0142a oficjalnie otwarta 1 sierpnia 1948 roku, w rocznic\u0119 wybuchu Powstania Warszawskiego. Budynek, kt\u00f3ry w czasie wojny s\u0142u\u017cy\u0142 jako zak\u0142ad pracy przymusowej, zosta\u0142 przekszta\u0142cony w o\u015brodek edukacyjny.<\/p>\n\n\n\n<p>W okresie PRL szko\u0142a, podobnie jak inne plac\u00f3wki o\u015bwiatowe, podlega\u0142a pa\u0144stwowemu programowi, kt\u00f3ry zak\u0142ada\u0142 ideologiczne wychowanie uczni\u00f3w. Instytucja edukacyjna zyska\u0142a obowi\u0105zkowe atrybuty charakterystyczne dla edukacji socjalistycznej: portrety przyw\u00f3dc\u00f3w partyjnych, has\u0142a propagandowe i lekcje j\u0119zyka rosyjskiego. Ponadto aktywnie promowano tu wychowanie fizyczne, o czym \u015bwiadczy rozbudowana infrastruktura sportowa szko\u0142y nr 45, w tym sale gimnastyczne, boiska i przestronny dziedziniec.<\/p>\n\n\n\n<p>Chocia\u017c budynek szko\u0142y mia\u0142 tragiczn\u0105 histori\u0119, w 1976 r. przewr\u00f3ci\u0142 stron\u0119, by otworzy\u0107 kolejn\u0105. By\u0142 to pocz\u0105tek okresu upami\u0119tniania kobiet, kt\u00f3re ucierpia\u0142y w czasie wojny i od tego czasu tradycja stawiania tablic pami\u0105tkowych i organizowania spotka\u0144 z weterankami zosta\u0142a wzmocniona. By\u0142 to element pa\u0144stwowej polityki pami\u0119ci historycznej. Szko\u0142a nie ogranicza\u0142a si\u0119 wi\u0119c do pe\u0142nienia funkcji edukacyjnej, ale sta\u0142a si\u0119 miejscem kszta\u0142towania \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej w duchu oficjalnej wyk\u0142adni przesz\u0142o\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czasy PRL-u wspominane s\u0105 przez starszych wroc\u0142awian jako okres trud\u00f3w, propagandowych k\u0142amstw i kar cielesnych. Szczeg\u00f3lnie nara\u017cone na niesprawiedliwo\u015b\u0107 by\u0142y dzieci, kt\u00f3re nie potrafi\u0142y uchroni\u0107 si\u0119 przed zn\u0119caniem. Naoczni \u015bwiadkowie z naszego regionu wspominaj\u0105, \u017ce szkolna rzeczywisto\u015b\u0107 cz\u0119sto przypomina\u0142a koloni\u0119 karn\u0105. W kolejnym wpisie na wroclaw.one opowiemy, jak wygl\u0105da\u0142a edukacja szkolna w PRL i jak [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":312,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_lmt_disableupdate":"","_lmt_disable":"","footnotes":""},"categories":[1167,1],"tags":[4040,4048,4045,4042,4052,4047,4054,4041,4050,4053,4043,4046,4049,4044,4051],"moimportance":[81],"motype":[1159],"moformat":[93],"class_list":{"0":"post-6545","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-education","7":"category-bez-kategorii","8":"tag-edukacja-w-prl","9":"tag-historia-szkolnictwa","10":"tag-jezyk-rosyjski-w-szkolach","11":"tag-kary-cielesne-w-szkolach","12":"tag-komunistyczna-indoktrynacja","13":"tag-lekcje-w-soboty","14":"tag-metody-nauczania-prl","15":"tag-propaganda-w-edukacji","16":"tag-system-szkolny-prl","17":"tag-szkolne-kasy-oszczednosci","18":"tag-szkolne-mundurki-prl","19":"tag-szkolne-stolowki-prl","20":"tag-szkola-nr-45-wroclaw","21":"tag-szkoly-we-wroclawiu","22":"tag-wychowanie-w-prl","23":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatori","24":"motype-eternal","25":"moformat-longrid-korotka"},"modified_by":"Iryna Semerenko","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6545","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/312"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6545"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6545\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6558,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6545\/revisions\/6558"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6545"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6545"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6545"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=6545"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=6545"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclaw.one\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=6545"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}