Lotnictwo Dolnego Śląska ma bogatą i wieloletnią tradycję, która kształtowała się na przestrzeni ponad 100 lat. Zaczynało się od prostych niemieckich lotnisk, a sięgnęło po supernowoczesne polskie kluby lotnicze. Nasz region odegrał ważną rolę w rozwoju zarówno lotnictwa wojskowego, jak i cywilnego. Szczególnie wyraźnym przykładem postępu kultury lotniczej są Wrocław i Świebodzice. Czym jest ciekawa historia lotnictwa Dolnego Śląska, jaki jest jego obecny stan – omówimy na wroclaw.one.
Historia garnizonu Wojska Polskiego
Wszystko zaczęło się w okresie niemieckim, a mianowicie w 1910 roku, kiedy we wrocławskiej dzielnicy Gądów Mały powstało pierwsze lotnisko. Po wyzwoleniu Wrocławia pod koniec II wojny światowej 11. pułk lotnictwa myśliwskiego stacjonował na lotnisku wojskowym Strachowice i przy ul. Obornickiej mieściło się dowództwo 3. Korpusu Obrony Powietrznej i 3. Brygady Radiotechnicznej. Lokalne instytucje, w szczególności Klub Seniorów Lotnictwa, Klub Lotników „Loteczka” i Aeroklub Dolnośląski, aktywnie wspierały tradycje lotnicze.
Oto kilka ważnych wydarzeń, które miały miejsce w XXI wieku:
- 14.01.2006. Odsłonięcie pomnika na dawnym lotnisku w Gądowie Małym, ku czci polskich lotników.
- 20.10.2007. Obchody 20-lecia Klubu Lotników „Loteczka” we Wrocławiu z odznaczeniem jego wybitnych członków.
- 28.08.2008. Piknik Lotniczy z okazji 90-lecia lotnictwa polskiego na lotnisku Wrocław Strachowice połączony z pokazem akrobacji samolotów i skoków spadochronowych.
- 18.04.2009. Msza św. w kościele za zmarłych lotników, wręczenie odznaczeń wyróżniającym się członkom klubu oraz posadzenie pamiątkowych dębów.
- 24.04.2010. Udział w ceremonii poświęcenia śmigła samolotowego i złożeniu kwiatów pod pomnikiem lotników.
- 24.10.2010. Odsłonięcie tablicy pamiątkowej na dawnym wrocławskim lotnisku cywilnym, upamiętniającej tradycje i pamięć lotniczą.
- 11.10.2011. Odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Szkole Podstawowej nr 118 im. płk. pil. Bolesława Orlińskiego, nadanie wrocławskiemu Klubowi Seniorów Lotnictwa imienia generała Stanisława Skalskiego.
- 22.11.2011. Inicjatywa powołania Dolnośląskiej Akademii Lotniczej im. płk. pil. Antoniego Chojcana i prowadzenie seminariów naukowych na pokładzie holownika parowego „Nadbor”.
Lotnisko w Świebodzicach
Bardzo ciekawym i odkrywczym przykładem jest dolnośląskie lotnisko położone w Świebodzicach, na północy miasta. Lotnisko posiada trawiasty pas startowy o długości 900 m i szerokości 60 m. Znajdują się tam dwa hangary dla samolotów i szybowców oraz podstawowe wyposażenie do ich obsługi. Na lotnisku organizowane są festiwale i pikniki lotnicze, a jego aeroklub znajduje się w pierwszej piątce klubów lotniczych w województwie dolnośląskim.
Lotnisko zlokalizowane jest w przestrzeni klasy G bez ograniczeń właściwych przestrzeni kontrolowanej, co jest niezaprzeczalnym atutem. W pobliżu znajdują się ważne obiekty turystyczne i historyczne, takie jak zamek i różne parki przyrodnicze. Cenna jest także bliskość gór (Sudety i Karkonosze) oraz związanej z nimi fali, która regularnie pojawia się w okolicy, a także nad samym miejscem lądowania.
Infrastruktura lotniska jest stale udoskonalana i rozbudowywana. Przykładowo w marcu 2024 roku ogłosiły plany budowy „Domu pilota” i zakupu samolotu holującego.
Większość operacji lotniczych odbywa się w weekendy lub święta. Personel wita gości kawą lub herbatą. Na terenie lotniska nie pobiera się żadnych opłat za wykonywanie operacji lotniczych, z wyjątkiem startów szybowcowych przy użyciu wyciągarki lub katapulty. (Katapulta to specjalny mechanizm służący do wypuszczenia szybowca w powietrze. Wyciągarka wyposażona jest w linę przymocowaną do szybowca – wyciągając ją, szybowiec przyspiesza i nabiera wysokości.)
Szkolenie szybowcowe i loty na szybowcach stanowią podstawę działalności lotniska. Większość operacji obejmuje loty szkoleniowe do uzyskania licencji SPL (na szybowce) oraz loty rekreacyjno-sportowe dla członków stowarzyszenia, który dysponuje różnymi szybowcami, w tym dwoma „Bocianami”, „Piratem”, PW-5 „Smykiem”, Grobem G103 Twin Astir i innymi.
W historii towarzystwa lotniczego i lokalnego lotniska wydarzyło się wiele znaczących wydarzeń, spośród których trudno wyróżnić te najważniejsze. Na lądowisku gościło wielu znanych ludzi, którzy lądowali tam w celach służbowych. Wśród nich byli między innymi głowa państwa oraz ministrowie.
Problemy, znaczenie, perspektywy
Lotnictwo na Dolnym Śląsku ma mniej więcej takie same problemy jak w innych regionach. Głównym wyzwaniem jest finansowanie oraz przyciąganie inwestycji. Ale środki stopniowo napływają – zarówno od władz lokalnych, jak i wojewódzkich. Pojawiły się także informacje o możliwym dofinansowaniu z Unii Europejskiej.
Dolnośląskie lotniska tworzą nowe możliwości dla biznesu i turystyki. Lotnisko w Świebodzicach przyczynia się do rozwoju gospodarki wokół Wałbrzycha. W przyszłości oczekuje się, że ułatwi ono mieszkańcom województwa dostęp do takich miast jak Warszawa, Praga czy Berlin.
Najprawdopodobniej zmodernizowane zostaną lotniska regionu, w tym lotnisko w Jeleniej Górze. Jest to część strategii rozwoju połączeń lotniczych na Dolnym Śląsku. Cieszy fakt, że jest wiele osób, które z pełnym zaangażowaniem pracują na lądowiskach, dając z siebie wszystko.
Sytuacja lotnictwa na Dolnym Śląsku różni się nieco od tej na Zakarpaciu. Więcej informacji na ten temat można znaleźć tutaj.