Pod koniec XIX wieku świat doznał rewolucji technologicznej. Firmy zaczęły korzystać z nowego sprzętu, a coraz więcej ludzi przesiadało się z koni na samochody. Przemysł chemiczny również przechodził znaczące zmiany. Szczególnie rozwinęło się wodorowanie — czytamy na stronie wroclaw.one.
Później w Niemczech po raz pierwszy zostało zastosowane przemysłowe uwodornienie paliw stałych. Oczywiście wykorzystano je podczas II wojny światowej. W tym czasie naziści uruchomili 27 zakładów produkujących paliwa syntetyczne. Należy zauważyć, że Niemcy nie były jedynym krajem, który posiadał zakłady uwodorniania węgla. Wielka Brytania, Włochy i Korea również stosowały tę praktykę.
Przodującym ekspertem w tej dziedzinie był Niemiec Friedrich Bergius, który wynalazł metodę uwodorniania węgla i otrzymał za nią Nagrodę Nobla.
Młodość Bergiusa
Friedrich Karl Rudolph Bergius urodził się 11 października 1884 roku na przedmieściach Wrocławia. Wieś nazywała się wówczas Goldschmieden. Rodzice Friedricha byli znanymi naukowcami i przemysłowcami, a jego dziadek był światowej sławy profesorem ekonomii. Rodzina Bergiusa była właścicielem fabryki chemicznej w Goldschmieden.
Friedrich Bergius spędził dzieciństwo z rodzicami. Pomogło mu to zdobyć praktyczną wiedzę w przemyśle chemicznym, ponieważ ojciec wiele nauczył syna. Wynikało to z jego ciągłej pracy w fabryce. Ojciec Bergiusa wynalazł oryginalną metodę produkcji tlenku glinu. Było to osiągnięcie na skalę światową, a fabryka Bergiusa stała się importerem surowców do pierwszej produkcji aluminium metalicznego w Europie.
Friedrich Bergius postanowił kontynuować działalność ojca i wstąpił na Wydział Chemii Królewskiego Uniwersytetu Wrocławskiego. Przed rozpoczęciem studiów ojciec wysłał syna na półroczny staż do huty w Zagłębiu Ruhry, jednej z największych w Europie.
Bergius bardzo dobrze radził sobie na studiach. Jego nauczyciele, Albert Ladenburg i Richard Abegg, widzieli we Friedrichu przyszłego naukowca. W 1903 roku Friedrich ukończył z wyróżnieniem Królewski Uniwersytet we Wrocławiu, a po studiach odbył obowiązkową służbę wojskową.
Po odbyciu służby wojskowej Friedrich Bergius obronił pracę doktorską na Uniwersytecie Lipskim pod kierunkiem swojego nauczyciela z Wrocławia, Richarda Abegga. Następnie przed Bergiusem otworzyła się perspektywa kariery zawodowej.
Nie pozostał we Wrocławiu
Po ukończeniu studiów Friedrich Bergius otrzymał posadę pracownika naukowego w Technische Hochschule w Hanowerze. Nie wiadomo, dlaczego nie wybrał rodzinnego Wrocławia, gdyż większość jego kolegów po studiach zaczęła wykładać na Politechnice Wrocławskiej.
Następnie Friedrich Bergius przyjął zaproszenie od Fritza Habera, aby przenieść się do Karlsruhe, gdzie pracował w tamtejszym Instytucie Technologii. Wykładał tam dla studentów reakcje zachodzące w gazach przemysłowych, a także statykę reakcji i metalurgię. Z czasem Friedrich Bergius poprosił administrację uniwersytetu o swoją rezygnację i przeniósł się z powrotem do Hanoweru.
Na krótko powrócił do pracy w Technische Hochschule, ale nauczanie nie przyniosło mu tyle satysfakcji, co badania w dziedzinie chemii. W 1910 roku Bergius otworzył własne laboratorium w Hanowerze.
To właśnie w tym laboratorium Bergius dokonał swojego najsłynniejszego odkrycia, które dotyczyło upłynniania węgla poprzez uwodornienie. Innymi słowy, od 1912 roku świat był świadkiem rewolucji w systemie paliwowym, ponieważ produkcja oleju mineralnego, oleju opałowego i oleju napędowego weszła na nowy poziom.
Friedrich Bergius wyposażył swój projekt w najnowocześniejszy sprzęt, który był znacznie potężniejszy niż ten w Technische Hochschule. Ponadto naukowiec zatrudnił kilku pracowników szkoły. Laboratorium w Hanowerze działało przez cztery lata, po czym Berghuis przyjął ofertę Karla Goldschmidta, by przenieść się do Essen.
Wynikało to z faktu, że warunki panujące w budynku laboratorium w Hanowerze nie spełniały norm. Uniemożliwiało to Bergiusowi rozbudowy sprzętu, ponieważ nie mógł on spełnić wymagań określonych w prawie. W Essen Karl Goldschmidt zapewnił naukowcowi wszystko, czego potrzebował w swojej firmie Th. Goldschmidt AG. Z czasem Bergius został wiceprezesem firmy.
Życie w Berlinie
Friedrich Bergius przeprowadza się do Berlina. Już wtedy Friedrich Bergius był uważany nie tylko za słynnego naukowca, ale także odnoszącego sukcesy biznesmena. Przyczyniło się do tego otwarcie zakładów przemysłowych w Nadrenii i Leunie. Były to najbardziej wpływowe firmy benzynowe w tamtym czasie, ponieważ paliwo było utożsamiane z walutą narodową.
Niebawem Bergius zdecydował, że musi się rozszerzać. Fabryki benzyny zostały otwarte w Anglii i we Włoszech. Sam zakład w Billingham produkował 150 000 ton benzyny rocznie. W Niemczech Bergius posiadał 12 zakładów uwodorniania węgla i węglowodanów.
W 1931 roku Friedrich Bergius, wraz z Carlem Boschem, otrzymał Nagrodę Nobla za opracowanie technologii bezpośredniego uwodornienia węgla. Został odznaczony Medalem Liebiga przez Stowarzyszenie Chemików Niemieckich i zasiadał w zarządach prawie stu firm zainteresowanych technologiami przetwarzania węgla i ropy naftowej.
Friedrich Bergius odgrywał ważną rolę podczas II wojny światowej. Budowano coraz więcej zakładów. Armia III Rzeszy została zaopatrzona w 4 miliony ton benzyny i paliwa lotniczego przy użyciu metody Bergiusa.
Ścisła współpraca z nazistowską armią miała złe konsekwencje dla Friedricha Bergiusa po II wojnie światowej. Nie ma oficjalnych informacji o jego prześladowaniach przez nowy rząd, ale bardzo trudno uwierzyć, że Bergius po prostu wyemigrował do Argentyny.
Nie wiadomo też nic o jego życiu w Buenos Aires. Nota biograficzna podaje jedynie, że Friedrich Bergius zmarł w Argentynie w 1949 roku.
Metody Bergiusa
Friedrich Bergius był niezwykle utalentowanym wynalazcą. Oprócz zajmowania się węglem i ciężkimi węglowodanami pracował on również nad scukrzaniem drewna. Proces ten umożliwił wykorzystanie drewna nie tylko do celów budowlanych, ale także na przykład do produkcji alkoholu etylowego.
Wiele czasu poświęcił również badaniom nad reakcjami w formie gazowej. Opracował własną metodologię badań laboratoryjnych procesów wysokociśnieniowych. Badał problemy syntezy amoniaku z wodoru i azotu.
Metody Bergiusa są stosowane do dziś. Wszystkie przewodnie uniwersytety na świecie prowadzą całe wykłady, w których wspomina się słynnego chemika. Podręczniki do podstaw technologii chemicznej są również pełne informacji od Friedricha Bergiusa. Na niektórych wydziałach chemicznych niemieckich uniwersytetów jest on znany jako twórca produkcji paliw płynnych metodą uwodornienia ciśnieniowego, zwaną „metodą Bergiusa”. W Berlinie jedna ze szkół również nosi imię chemika — Friedrich Bergius Schule.